“Zodra het zomer wordt, begint het gerotzooi weer”, zegt de 61-jarige Reijna. De Harderwijkse doelt op de asielzoekers die tot ‘s avonds laat op het voetbalveldje voor haar huis ‘lawaai maken’, harde muziek draaien, maar ook buurtkinderen ‘wegjagen’ en ‘met messen zwaaien’. Afgelopen Hemelvaart rolden twee azc-bewoners vechtend door haar tuin. En regelmatig ziet ze politieauto’s en ambulances met zwaailichten het azc-terrein op rijden.

De tekst gaat verder onder de foto.

Zorgen voor veilig gevoel

Door met de bewoners te praten probeert hij alsnog voor een veilig gevoel te zorgen binnen het azc. “Werknemers doen kamerbezoeken en kamercontroles en proberen vertrouwen te winnen. Na een incident gaan ze bij bewoners langs om te vragen wat het met hen deed. Door corona mochten we een tijd niet op de kamers komen, toen zagen we ook dat er meer ruzie was.”

Abel Al Temimi praat in de bewonersraad van het azc mee over wat er beter kan: “Het gaat redelijk goed hier, in de basis voel ik me veilig. Maar ik ben kritisch over hoe de receptie en het COA omgaan met geweld. Ze zeggen dan: jongens, niet meer doen. Ze lossen de problemen niet echt op.”

Bij een incident in mei waarbij een medebewoner met een bloedende hoofdwond naar hem toe kwam voor hulp, viel de steun hem ook tegen. “Ik belde zelf de politie, omdat de receptie dat niet wilde doen. Toen die er was, werd de dader niet eens opgepakt. Ook de beveiligers bij de receptie deden niets. De dader zat gewoon rustig op zijn kamer. Na een paar dagen is hij weggelopen. Ik heb hem sindsdien niet meer gezien.”

‘Ken je bewoner’

Thami Zabda herkent de teleurstelling. “Bewoners verwachten dat iemand na een incident wordt opgepakt, maar soms is daar niet genoeg bewijs voor of wil het slachtoffer geen aangifte doen. We sporen ze wel altijd aan om dat te doen, zodat de politie het kan oppakken.” Ook is er de afspraak met de politie dat er niet voor elk gevecht mag worden gebeld.

De tekst gaat verder onder de foto.

Het is belangrijk om er bovenop te blijven zitten, zegt burgemeester Harm-Jan van Schaik: “Met de opvang van asielzoekers vragen we best wat van de samenleving. Dan moet je ook iets doen als dat problemen geeft.”

Hij neemt de klachten van de buurt en de bewoners in het azc serieus. “We willen bijvoorbeeld dat een asielzoeker die een strafblad heeft daar aan de voorkant beter op gescreend wordt. Dat gebeurt nu nog niet vanwege de privacy.” Maar als je kijkt naar de omvang van het azc (groot in vergelijking met andere azc’s) en de ligging (in een woonwijk) vindt Van Schaik tegelijkertijd dat ze er ook al op een goede manier mee omgaan.

Bekijk de video. De tekst gaat eronder verder.

Niet gehoord

Als er iets gebeurt, mogen buurtbewoners locatiemanager Thami Zabda bellen op zijn 06-nummer. Reijna Dwars heeft dat vaak gedaan. “In het begin was ik daar heel tevreden over. Er werd ook wat met je melding gedaan. Maar als ik nu bel, wordt er vaak niet opgenomen of ik hoor niet wat er met mijn melding gebeurt. We hadden in het begin ook om de drie maanden een buurtoverleg met de gemeente en het COA, maar de laatste was afgelopen september.”

Er is veel onrust in de straat, zegt buurvrouw Van Deenen. “Ik denk dat het in de buurt een keer gigantisch uit de hand gaat lopen. Dat onze mannen er wel een keer klaar mee zijn.”

Zie ook: Buurt baalt van 'voorbeeld' azc Harderwijk: 'Onze mannen pikken het straks niet meer'

De eerste klappen zijn al gevallen. Een week geleden schrok asielzoeker Abel Al Temini van een filmpje op Instagram waarin een medebewoner laat zien dat hij in elkaar is geslagen in de straat achter het azc, de straat waar Reijna Dwars woont.

Ook van haar horen we ervan. De asielzoeker zou meisjes hebben lastig gevallen. Zelf schrijft hij onder zijn video-post dat hij door de meisjes werd uitgescholden en hij een klap kreeg van hun vader toen hij hem daarop aansprak.

Ernstige zorgen

Zo zorgt de onrust die een hele kleine groep asielzoekers veroorzaakt voor frictie in de wijk. En dat terwijl de ruim 750 asielzoekers die er ook wonen daar niets mee te maken hebben. Zij willen hetzelfde als Reijna en haar buren: een rustige plek om te wonen. Vanaf volgend jaar augustus gaat het aantal vaste plekken terug naar 500, maar de overlast is door de gemeenteraad niet genoemd als reden.

En waar buurtbewoners in andere delen van de wijk geen overlast ervaren, hebben de directe omwonenden geen vertrouwen in die komende vijf jaar. “Prettig wonen is het niet meer,” zegt Reijna. “Maar wat kun je doen? Als de overlastgevers vertrekken, komen er weer nieuwe. Zoals vroeger wordt het niet meer.”

Verantwoording: Omroep Gelderland sprak in het kader van dit verhaal met 22 directe betrokkenen en kreeg inzage in een reeks documenten waaronder inspectierapporten van het ministerie van Justitie en Veiligheid, cijfers van de politie en incidentenrapporten van het COA.

Door: Anoek Hofkens, Annemieke Schakelaar