Je kunt natuurlijk niet om de verschillen tussen beide diersoorten heen. Zo wordt wel gezegd: ‘een hond heeft een baas, een kat heeft personeel’. Oftewel: honden hebben meer zorg nodig, maar ze geven ook meer omdat ze niet zo afstandelijk zijn als katten. Dat herken ik, want hoewel ik er geen zal aanschaffen raakt een hond me vaak wel omdat hij (of zij) je zo trouw kan aankijken, zo vol verwachting over wat je gaat doen. Dat vertedert en juist daarom zou ik het gevoel hebben mijn hond - als ik die zou hebben - geen recht te kunnen doen: het dier kan niet echt zijn gevoelens onder woorden brengen. Ik weet dat ik me nu op glad ijs begeef, want een hondenliefhebber zal meteen tegenwerpen dat een hond wel degelijk signalen afgeeft als hij zich verdrietig, bang, niet lekker enzovoorts voelt. Uit veiligheidsoverwegingen stap ik daarom gauw over op iets anders.

Lang geleden hoorde je het woord ‘hond’ wel eens als scheldwoord. Bijvoorbeeld tegen individuen of groepen, denk aan ‘heidenhond’, ‘christenhond’ en degelijke. Zelfs de bekende kerkreformator Johannes Calvijn gebruikte het wel eens over een tegenstander; hij deed dat echter in het Frans en ‘chien’ klinkt natuurlijk veel vriendelijker. Zou die trouwe aanhankelijkheid van een hond daar als verklaring achter liggen? Even snel Google geraadpleegd las ik dat in het oude Griekenland hond als scheldwoord werd gebruikt tegen mannen of vrouwen bij grensoverschrijdend gedrag. Ach ja, door de tijd verandert zowel het gebruik als de betekenis van veel woorden. Er stond ook bij dat het scheldwoord ‘bitch’ in Engeland vroeger zo ongeveer het ergste was wat tegen een vrouw gezegd kon worden, maar dat je het nu vaker in positieve zin tegenkomt, als ‘empowering’, zoiets als een geuzennaam dus voor kracht en zelfbewustzijn. Maar ik dwaal weer af.

Blijft staan dat een hond erg veel kan betekenen voor een mens. In hetzelfde artikel las ik dat een hond voor een christen soms meer steun biedt dan de (geloofs)gemeenschap. Voor iemand die een donkere fase in haar leven meemaakte was haar hond als luisterende metgezel precies wat ze nodig had. Zulke persoonlijke ervaringen zijn wellicht uitzonderingen, maar ze laten wel de bijzondere kant zien van vriendschap die er kan zijn tussen mens en dier. Een deskundige zei dat ‘dieren niet geacht worden te zondigen’, en dat daar een element in zit van zuiverheid die de relatie weerspiegelt die wij met God hebben, of die God met ons heeft. Dit lijkt me een prikkelende maar ook mooie gedachte om mee of te sluiten, christen of niet, hondenbezitter of hondloos, en vooruit: ook als je een kat hebt.

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)