Docenten zijn voorzichtig met gesprek over ADHD: ‘Wat je zegt weegt zwaar’
VELUWE RANDMEER – Middelbare scholen hebben een belangrijke taak in het voeren van het gesprek over ADHD bij meisjes. Zij komen vaak pas rond de puberteit in beeld bij de huisarts. Omdat meisjes geneigd zijn klachten te maskeren, is het lastig om dit te herkennen als ADHD. In Nijkerk, op het Corlaer College, merken ze dat het gesprek aangaan lastig is. Daarom kijken ze vooral naar de behoefte van leerlingen zelf.
“Het begint allemaal bij praten over en luisteren naar de behoeften van kinderen”, vertelt Kim Veldhoen. Ze is leerlingencoördinator bij het Corlaer College in Nijkerk en ziet vooral leerlingen uit het vijfde en zesde leerjaar. Eerder werkte ze in het speciaal onderwijs, waar ADHD veel voorkwam en tegenwoordig focust ze zich op autisme. “Ik merk dat weinig mensen weten dat beiden zich bij meisjes anders uiten dan bij jongens.”
Beginnen aan een groot project of verslag, het maken van een weekplanning en deadlines halen. Het zijn vooral voor meisjes en vrouwen met ADHD lastige taken om uit te voeren. Veldhoen ziet dit gedrag terugkomen bij meisjes die mogelijk ADHD hebben.
Dit artikel is het laatste artikel in een vijfdelige artikelenreeks over ADHD bij vrouwen. Zij krijgen vaker en later hun diagnose dan mannen. Ook gebruiken sinds vorig jaar meer vrouwen dan mannen medicatie voor ADHD-klachten. In regio Zwolle ligt het medicatiegebruik ruim boven het landelijk gemiddelde. Maar aan de andere kant is er gebrek aan kennis over het vrouwenlichaam. In deze artikelenreeks worden de ontwikkelingen aan het licht gebracht.
Voorzichtigheid is nodig
Het is niet de taak van docenten om ADHD te diagnosticeren, maar Veldhoen gaat wel het gesprek met leerlingen aan als er een vermoeden is. Voorzichtigheid is daarbij volgens haar cruciaal. “Ik merk dat wat ik zeg, zwaar weegt, zowel bij ouders als bij kinderen zelf.” Ze vindt het daardoor best lastig om te benoemen wat ze ziet gebeuren. Vooral bij meisjes, omdat zij vaak lang hun klachten maskeren.
Veldhoen heeft in de praktijk een leerling begeleid waarbij zij ADHD of autisme vermoedde. “Ik heb haar geadviseerd om met een therapeut aan de slag te gaan met haar klachten.” Toen is ze voorzichtig geweest met het benoemen van deze mogelijke diagnoses. “Ik heb toen bewust niet alleen ADHD en autisme genoemd, maar een heel rijtje met mogelijkheden. Het kan immers van alles zijn.”
Leerlingen komen op verschillende manieren bij Veldhoen in beeld. Soms loopt er langer traject, maar het gebeurt regelmatig dat collega’s met een vraag naar haar toekomen. Zo komt er op een dag een collega naar haar toe: “Die omschreef een meisje dat altijd te laat kwam en haar werk niet af kreeg.” Toen vielen de puzzelstukjes op zijn plek. Niet alleen voor de docenten, maar ook voor de leerling. “Ze kreeg haar diagnose en is haarzelf leren begrijpen.”
Quinty Dekker (24) uit Nunspeet kreeg op haar achttiende de diagnose AD(H)D. Als ervaringsdeskundige vertelt ze in de artikelen over haar bevindingen.
Voorzieningen op school
De Nunspeetse Quinty (24) had een lastige schooltijd. “Ik kon mij niet concentreren en moest steeds nablijven omdat ik mijn werk niet af had.” Haar docenten trokken niet aan de bel: “Ik neem ze dat ook niet kwalijk, want het was een andere tijd, maar het was niet makkelijk.” Quinty had behoefte aan ruimte: “Ik denk dat een rustige plek mij echt had kunnen helpen.”
Die ruimte is er voor leerlingen bij het Corlaer College in Nijkerk. “De manier waarop zij leren moet voor hen prettig zijn”, vertelt Veldhoen. Daarom zijn er verschillende voorzieningen. “Kinderen, met of zonder diagnose, kunnen via het ondersteuningsteam een pasje krijgen en gebruikmaken van de Backup. Dat is een plek waar ze kunnen ontprikkelen. Alle leerlingen uit jaar 4, 5 en 6 kunnen in de stilteruimte rustig werken.”
Inclusief onderwijs
Wethouder sociaal domein in de gemeente Nunspeet, Jennifer Elskamp, hoopt dat onderwijs inclusiever wordt. “Bij de ene leerling gaat het langzamer, bij de ander gaat het sneller. Ik zou willen dat een klas met die verschillen bedenkt om samen over de eindstreep te gaan, in plaats van de nadruk te leggen op de individuele prestatie.”
Kim Veldhoen vindt dit een mooie visie, maar wel voor de lange baan: “Daarvoor moet je de samenleving aanpassen en dat is niet zomaar gebeurd. Ik hoop juist dat door voorzieningen aan te bieden, uiteindelijk iedereen samen de finish haalt.”
Steeds meer scholen bieden voorzieningen aan, maar die zijn vaak alleen voor leerlingen met een diagnose. “Omdat niet iedereen baat heeft bij een diagnose en sommige kinderen tijdelijk klachten ervaren, kunnen ze op deze manier gebruik maken van de voorzieningen. Ze kunnen dat zelf het beste inschatten”, aldus Veldhoen.
Positieve kanten belichten
Met de laagdrempelige aanpak, hoopt Veldhoen dat leerlingen met een zorgvraag aan de bel durven te trekken. “Ik merk dat leerlingen het best spannend vinden, maar het is heel normaal om hulp te vragen.”
Elskamp zoekt naar een manier om in de samenleving in plaats van de verschillen, de overeenkomsten te vinden. “Het is een beetje mijn zoektocht naar hoe we een samenleving bouwen waarin heel verschillende mensen elkaar ontmoeten en leren dat het heel erg oké als je heel verschillend bent.”
Veldhoen merkt dat een diagnose kan helpen bij acceptatie onder leerlingen. “Voor iemand zelf valt er van alles op zijn plek, maar onderling is er ook meer begrip.” Ze hoopt dat mensen de positieve kanten van ADHD vaker gaan bespreken: “Ze kunnen zich vaak ontzettend goed inleven en zijn sociaal. Dat zijn hele mooie eigenschappen die getoond mogen worden.”
Uit de artikelenreeks blijkt dat meer kennis, betere gesprekken en meer begrip kunnen zorgen voor eerdere herkenning van ADHD bij vrouwen. Quinty Dekker (24) uit Nunspeet, de ervaringsdeskundige in de reeks, vat het zo samen: “Als we meer praten, beter luisteren en twee keer nadenken voor we iets zeggen, denk ik dat we elkaar beter gaan begrijpen.”
Heb je een tip of opmerking? Mail onze redactie via info@locomediagroep.nl.