Door Rik Kapitein Omroep Gelderland
Het voorstel van de VVD is duidelijk: tussen 1 juni en 1 september, en in de decembermaand zouden winkeliers die dat willen dan tussen 12.00 en 18.00 uur hun winkel kunnen openen voor publiek. Met die beperkte periode én de beperkte tijden wil de partij tegemoet komen aan de christelijke waarden en de kerkgang van inwoners en ondernemers.
Ondernemers willen keuzevrijheid
De afgelopen jaren leverde de zondagsopenstelling veel en felle discussies op in de gemeenteraad van Elburg. Een deel van de ondernemers vraagt de gemeente al jaren om meer vrijheid op zondag. Zij leggen uit dat Elburg een toeristisch stadje is, waar op zondag meer mensen in de historische vesting rondlopen dan op maandag. De boosheid van de ondernemers leidde in 2020 tot een 'illegale koopzondag', maar ook daarna was de gemeenteraad duidelijk: de winkels moeten gesloten blijven.
Ook in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen maart was de koopzondag een belangrijk debatonderwerp. Algemeen Belang, ChristenUnie en SGP zijn pertinent tegen de keuzevrijheid voor winkeliers, de overige partijen willen die vrijheid wel bieden. De nieuwe coalitie, waar Algemeen Belang, ChristenUnie, LEV en CDA in deelnemen, heeft het onderwerp vrijgelaten, zodat de gemeenteraad zelf een oordeel mag vellen.
Waar stemden mensen voor de koopzondag?
Zoals gezegd, hebben de drie partijen die tegen zijn, een nipte meerderheid in de gemeenteraad. Toch is het interessant om te kijken waar die stemmers gestemd hebben. Hoewel iedereen bij elk stembureau in de gemeente zijn stem mocht uitbrengen, is de kans groot dat de meeste mensen een stembureau dicht bij huis hebben bezocht. De uitslagen van die stembureaus geven daarmee een redelijk beeld van de meningen van die omgeving.
In onderstaande kaart zijn de verschillende stembureaus in Elburg te zien. Bij de groene stembureaus hadden de partijen die voorstander zijn van een koopzondag de meerderheid, bij de rode stembureaus stemde de meerderheid van de kiezers juist op een partij die tegen de koopzondag is.
Op deze kaart is goed te zien dat in Elburg en Oostendorp bij bijna alle stembureaus de meeste mensen op een pro-koopzondagpartij stemden. Op de Hoge Enk en in Doornspijk waren het juist de anti-koopzondagpartijen die winst boekten. Op 't Harde was de verdeling tussen voor- en tegenstanders behoorlijk evenredig. Hierbij zijn de stemmers bij La Place niet meegeteld, omdat mensen uit de hele gemeente daar, onderweg naar de A28, gestemd kunnen hebben.
In deze berekeningen zijn de stemmen uit het mobiele stembureau dat bij verzorgingstehuizen langsging niet meegeteld. Het mobiele stembureau is niet gebonden aan één locatie.
Ook de stemmen die al eerder zijn uitgebracht zijn niet meegeteld. In de gemeente Elburg waren slechts vier stembureaus op maandag en dinsdag geopend. De kans dat mensen een stembureau in hun nabije omgeving hebben bezocht, is dus kleiner. Die gegevens zeggen daarmee minder over de verspreiding van voor- en tegenstanders. Overigens is ook bij de vroegstemmers dezelfde tendens te zien.
Kanttekeningen
Zoals eerder gezegd, konden mensen in de hele gemeente hun stem uitbrengen. Het kan dus zo zijn dat iemand uit Doornspijk in Elburg gestemd heeft. De kans dat veel mensen dat gedaan hebben, is echter niet heel groot. En natuurlijk zijn er veel meer redenen om op een partij te stemmen dan alleen de koopzondag. Het is dus niet mogelijk om uit deze statistieken één op één de conclusie te trekken dat inwoners van Elburg in meerderheid voorstander zijn van een koopzondag. Toch was de koopzondag een dusdanig groot onderwerp in de verkiezingscampagne, dat een deel van de kiezers zijn stem daar wel op gebaseerd zal hebben.
Maandagavond bespreekt de gemeenteraad het voorstel van de VVD. Op 27 juni wordt er vervolgens over gestemd.