Rapport: tientallen wolven in Nederland waarschijnlijk straffeloos gestroopt

Uit de monitoringdata blijkt bovendien dat 38 van de 259 in Nederland bekende wolven, 1 op de 7, zijn verdwenen op een manier die volgens de onderzoekers niet te verklaren is door natuurlijke sterfte of emigratie. Dat schrijft Omroep Gelderland. 

Dat concludeert Pauline Verheij, onderzoeker van 'wildlife crime' (criminaliteit met betrekking tot wilde dieren), in haar rapport Terug in het vizier - Wolvenstroperij in Nederland.

Het verdwijnen van de wolven valt volgens haar wel te verklaren op basis van stelselmatige 'cryptische stroperij', het verborgen deel van stroperij dat niet wordt ontdekt of vermeld.Het onderzoek is gebaseerd op analyse van open bronnen op sociale media, tien jaar wolvenmonitoringsgegevens en interviews met 61 respondenten.

De wolf is een Europees beschermde diersoort. Op stropen staat een gevangenisstraf tot 3 jaar of een boete tot 21.750 euro.

De belangrijkste daders zijn twee overlappende groepen: veehouders en jagers. Deze groepen zouden verbonden zijn door hechte sociale netwerken en een traditionele vorm van 'burenplicht', die individuele grieven omzet in collectief illegaal handelen.

Meestal worden wolven doodgeschoten, maar de onderzoekers hebben ook bewijzen gevonden voor het opzettelijk aanrijden van de roofdieren, achtervolgen met voertuigen en het vergiftigen van dieren. 'Karkassen worden begraven, verbrand in vuurtonnen en gedumpt in mestkelders - technieken die specifiek zijn gekozen om bewijs te vernietigen', schetst het onderzoek als werkwijze op basis van getuigenverklaringen en informatie die ze vonden in socialemedianetwerken.

In maart 2025 vertelde een man aan een getuige in Nunspeet dat hij met een groep boeren een wolf had doodgeschoten, in een pick-up had geladen en in een olievat op een boerenerf had verbrand, zo meldt het rapport.

Van twee zaken is bewezen dat wolven slachtoffer zijn geworden van stroperij. Beide zaken komen uit Gelderland. In Stroe (2021) en in Ugchelen (2022) zijn twee wolven illegaal gedood. Volgens Verheij moeten er meer zijn.

De Veluwe, met name de Noord-Veluwe rond Nunspeet, Hulshorst, Elspeet en Doornspijk, komt naar voren als de belangrijkste hotspot voor wolvenvervolging in Nederland. Een tweede concentratie is te vinden in de centrale Veluwe, met als middelpunt de gemeenten Ede, Barneveld en Apeldoorn.

In het rapport wordt ook een video uit de buurt van het Gelderse Oene genoemd, die in januari 2025 verscheen. In de video achtervolgen een man en vrouw met hoge snelheid een wolf met hun auto. "Niet aanrijden, dat is zonde van mijn auto", zegt de vrouw. "Jammer dat hij niet door een andere wagen wordt overreden." Ze rijden met zo'n 50 kilometer per uur achter de wolf aan in Oene tot het dier zich uit de voeten weet te maken.

EcoJust ziet diverse drijfveren. Om te beginnen zijn er 'reële grieven' van veehouders die lijden onder aanvallen van wolven op vee. Beschermingsmaatregelen blijven vaak echter uit. Ook bestuur en handhaving falen volgens de onderzoekers. Stropers lopen amper risico's op ontdekking en vervolging.

Sociale media zouden deze grieven alleen maar versterken, onder meer door desinformatie en 'gesloten wereldbeelden' van online anti-wolfgroeperingen. Ook de politiek speelt een rol: 'Politieke actoren, met name rechts-populisme en conservatieve partijen op lokaal, provinciaal en nationaal niveau, hebben bijgedragen aan een klimaat waarin het illegaal doden van wolven genormaliseerd raakt.'

Verheij pleit ervoor om wolvenvervolging formeel te erkennen als ernstige vorm van wildlife criminaliteit en het opsporen, onderzoeken en vervolgen ervan tot prioriteit te maken.

Ook betoogt het onderzoek voor een versterkte financiering voor plaatsen van wolfwerende rasters en een blijvend gesprek met de getroffen plattelandsgemeenschappen. "De vraag is niet óf we de wolf moeten dulden, maar hóé we met zijn aanwezigheid omgaan", concludeert het onderzoek.